Nieuwe juf Sylvia: “Het helpt als mensen openstaan voor verandering”

Het aantal nieuwe studenten dat kiest voor een carrière in het basisonderwijs daalt al jaren behoorlijk. Sylvia Drijver (23) wist echter altijd al dat ze juf wilde worden en studeerde dit jaar af aan de Universitaire Pabo van Amsterdam. Nu geeft ze een dag per week les aan groep 6 van basisschool Nellestein in Amsterdam-Zuidoost. Als de kinderen naar huis zijn, zoek ik haar op in haar klaslokaal. Hoe kijkt zij als frisse, nieuwe leerkracht aan tegen het basisonderwijs en de onderwijzers?

Waarom wilde je de pabo gaan doen?
“Ik heb vanaf de basisschool altijd al gezegd: ‘Ik wil later juf worden.’ Ik zat op een klein dorpsschooltje en we hadden heel vaak leerkrachten die misschien wel bevoegd waren, maar van wie ik toen ook al merkte dat ze het niet echt konden. Er was totaal geen orde en dat zoek ik zelf wel altijd, misschien zelfs een beetje te erg. Dan zei ik: ‘Nu is het stil! Jij gaat lezen en nu ben jij aan de beurt!’ Ik had zelfs een eigen beloningssysteem opgezet. Mijn zusje zat ook in mijn klas en dan vroeg ik: ‘Wil jij even tegen die en die zeggen dat als hij nog een streepje achter zijn naam krijgt, hij geen sticker meer krijgt?’ Dat leidinggeven, dat zit gewoon in me.”

De laatste jaren kiezen niet zoveel mensen meer voor de pabo. Hoe denk je dat het basisonderwijs weer aantrekkelijker gemaakt kan worden voor jonge mensen?
“Ik denk dat het helpt als je merkt dat mensen openstaan voor veranderingen. Op een van mijn stages gebeurde het wel eens dat we om vier uur klaar waren met ons werk. Dan vroeg ik: ‘Waarom zitten we hier nog?’ En dan kreeg ik van mijn mentor als antwoord: ‘De regel is dat je tot half vijf op school blijft. Dat doen we altijd zo.’ Maar als je een half uur niks doet, dan heeft niemand daar toch wat aan? Ik denk dat daar ook een groot deel van de werkdruk in ligt.”

In die houding van ‘dat doen we altijd zo’?
“Ja. Ik denk dat heel veel leraren bang zijn om te vragen: wáárom doen we dit zo? Is dit nuttig? Het analyseren van toetsen bijvoorbeeld kost veel tijd, maar uit dat soort administratie kun je ook echt nuttige informatie halen. Op een van mijn stages merkte ik dat kinderen in groep 7 soms nog na moesten denken over ‘wat is 6 min 4?’ Het lijkt mij dat het op moet vallen als een kind in groep 3 nog niet geautomatiseerd kan rekenen onder de 10. In groep 4 moet het opvallen, in groep 5, in groep 6… En mij in groep 7 valt het nog steeds op. Dan was er vijf jaar om daar iets aan te doen, dus gaat er ergens iets mis. Analyseren moet, maar er is niemand die vervolgens zegt dat je de informatie die je uit die toetsen haalt ook moet gebruiken. Er moet ook draagvlak gecreëerd worden, zodat het hele team zegt: ‘Wij willen dit analyseren, want daar gaan we dan dit en dit mee doen.’”

Hoe denk je dat je zo’n houding kunt doorbreken?
“Deze school weet dat als er om nieuwe ideeën gevraagd wordt, we ook echt met ideeën komen. Ze vragen niet zoals sommige scholen om ideeën om er vervolgens niets mee te doen. De directrice hier zegt het ook als iets slecht gaat en dan gaan we kijken wat we daaraan gaan doen. Dat vind ik een hele fijne aanpak. Als een kind in de klas iets niet goed heeft gedaan, wil ik ook dat dat kind inziet dat het niet goed gaat en dat er iets verandert. We verwachten het van kinderen in de klas, maar bij collega’s onderling valt dat dan soms ineens weg.”

IMG_20170704_161850
Sylvia kijkt na wat haar leerlingen die dag gedaan hebben.

Vind je jezelf idealistisch?
“Ik ben wel idealistisch in het opzicht dat ik er dus in geloof dat we dingen kunnen aanpassen met z’n allen. Dat is ook wat ik altijd tegen de kinderen zeg: ‘Je kunt alles worden als je er maar in gelooft’. Hier in Zuidoost heb ik ook wel meer het idee dat ik iets beteken. Ik heb ook op een wat rijkere school in centrum lesgegeven. Daar gaf ik dan mijn uitleg, maakte iedereen vervolgens perfect de opdrachten in zijn schriftje, gaf ik iedereen een krul en een stickertje en gingen we naar de volgende dag. Hier moet ik wel veel meer doen en instructie geven, maar ik zie de kinderen wel allemaal echt vooruit gaan.”

Heb je bewust gekozen voor Amsterdam-Zuidoost?
“Zodra ik zelf mocht kiezen, heb ik wel bewust voor dit schoolbestuur en deze buurt gekozen. Je moet hier meer nadenken over hoe de kinderen hier in de klas komen. Veel kinderen komen bijvoorbeeld uit een eenoudergezin. Ik heb hiervoor ook op een school in deze buurt rondgelopen waar een jongetje voor zijn ogen had gezien hoe zijn vader werd doodgeschoten. Als je dat soort dingen weet… Ja, dan is het alsnog irritant wanneer hij niet luistert, maar ik snap wel hoe dat komt.

Natuurlijk zijn rekenen en taal belangrijk, maar als er iets is gebeurd of als iemand in de klas verdrietig is, dan gaan we eerst met z’n allen proberen om te zorgen dat die persoon zich weer fijn voelt en dan kijken we daarna wel weer naar rekenen. Je bent in die zin wel leraar en je probeert ze iets te leren, maar in eerste instantie probeer ik allemaal gelukkige mensjes van ze te maken. Je moet eerst zorgen dat kinderen lekker in hun vel zitten, zodat ze daarna iets kunnen leren.”

Heb je daar altijd tijd voor?
“Ik zie dat op deze school wel echt meer dan op andere stagescholen. Hier wordt gewoon tegen mij gezegd: ‘Als het echt niet lukt, dan doe je die rekenles maar niet.’ Want wat hebben we nu liever: dat je aan het einde van het jaar zegt ‘we hebben alle rekenlessen gegeven’ of  ‘oeps, die laatste week rekenlessen hebben we niet meer kunnen doen, maar we hebben wel een leuke klas die goed met elkaar omgaat’?

Je hebt een week en daar moet je dingen instoppen en het voelt altijd alsof dat niet past. We moeten iedere dag rekenen, maar we hebben nu bijvoorbeeld door een initiatief van de gemeente ook schooltuintjes waar we een ochtend per week heen gaan. Dan gaan we groenten planten, maar hebben we die ochtend geen tijd voor de rekenles. Zo ben je altijd aan het puzzelen met tijd.”

IMG_20170704_162119
De gang van Sylvia’s klas is versierd met tekeningen die de kinderen maakten voor een project over Van Gogh.

Is het lastig om de verplichte dingen te combineren met extra dingen die je wil aanbieden?
“Dat is denk ik wel een deel van de hoge werkdruk. We hebben hier meegedaan aan de staking en die ochtend gesproken over wat we aan de werkdruk kunnen veranderen. We verwonderden ons over hoe Nederlandse kinderen in vergelijking met het buitenland relatief heel veel les hebben. En toch scoren we niet het beste. In Finland hebben kinderen bijvoorbeeld veel minder les, maar ze scoren beter. Ik denk dat het Finse onderwijs meer uitgaat van het kind dan van de lessen. De kinderen hebben drie kwartier les en mogen dan een kwartier buiten spelen. In Nederland vragen mensen of je gek geworden bent als je dat voorstelt, maar in die drie kwartier werken ze dus heel geconcentreerd en krijgen ze effectief meer gedaan.”

Hoe zou de overheid kunnen helpen om de werkdruk in het basisonderwijs te verlagen?
“Ik denk dat het in de eerste plaats gaat om hoe over het basisonderwijs wordt gesproken, om een stukje waardering. Heel veel leerkrachten hebben het over de uitspraak van Sander Dekker, die erop neerkwam dat hij wel snapte dat leraren op de middelbare school meer verdienen, omdat een klas met middelbare scholieren gewoon moeilijker zou zijn. Het gaat nog niet eens om het geld, maar dat er zoiets gezegd wordt… Ik denk dat dat de staakbereidheid enorm heeft verhoogd.

Iets anders is dat het speciaal basisonderwijs steeds meer wordt geïntergreerd in het normale basisonderwijs. Daar krijg je wel overheidsgeld voor, maar er komen dus wel steeds meer kinderen met speciale behoeften die ook aandacht nodig hebben en dat maakt het werk zwaarder.

Ook denk ik dat er meer communicatie tussen de overheid en de leerkrachten moet zijn. Nu gaat de overheid in een soort belerende rol vertellen hoe het moet, terwijl leerkrachten denken: jij weet helemaal niet hoe het is. Er zullen vast politici zijn met ervaring in het onderwijs: laat die dan samen met leraren overleggen. Op alle scholen zijn wel een paar fanatiekelingen met een duidelijke mening die dingen willen veranderen. Ik denk dat ze zo een stuk verder zouden komen met oplossingen bedenken. Nu praten ze tegen elkaar, maar luisteren ze niet.”

Speelt het loon voor jou nog een rol?
“Niet per se om de druk te verlagen, maar ik had het er toevallig gisteren nog over met mijn huisgenoot. Ik wil volgend jaar de master orthopedagogiek gaan doen en dacht na over wat ik het beste ernaast kon doen: voor de klas staan of bijles geven. Ik vind voor de klas staan leuker, maar voor mijn bijbaantje van bijles geven krijg ik 17,50 per uur en voor de klas krijg ik 10 euro per uur, terwijl ik daar toch vier jaar voor gestudeerd heb… Ik snap dat je niet ineens, poef, het loon kunt verhogen omdat dat geld ergens vandaan moet komen. Maar ik ben er wel een voorstander van dat het loon voor leraren op de basisschool en op de middelbare school gelijk wordt gesteld. In groep acht zijn kinderen ook aan het puberen, net als op de middelbare school. En eigenlijk hoop ik natuurlijk ook dat door wat ik hier aan het doen ben, zij later allemaal perfecte, lieve middelbare schoolkindjes worden.”

Blijf jij tot aan je pensioen voor de klas staan?
“Ik wil sowieso eerst fulltime een klas nemen. Daarna wil ik denk ik een periode als intern begeleider of orthopedagoog op een school aan de slag. Een intern begeleider regelt bijvoorbeeld dingen voor rugzakleerlingen, maar ook met de onderwijsinspectie en subsidies. Ik denk dat ik dan ook makkelijker draagvlak kan creëren met wat ik zeg. Dan kan ik aan leerkrachten uitleggen dat we dingen niet alleen doen omdat het moet, maar omdat we er dingen mee willen bereiken. En dan als ik oud ben, denk ik dat ik lekker met groep 1 en 2 wil gaan werken.”

Foto’s: Laryssa Aijal

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s